Debaty sejmoweXVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie rażąco sprzecznego z Konstytucją RP oraz powszechnie szanowanymi w UE standardami ochrony praw obywatelskich osób niepełnosprawnych stanowiska ministra pracy i polityki społecznej

   Szanowny Panie Premierze! Art. 32 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Proklamowana na szczycie Unii Europejskiej w Nicei w grudniu 2000 r. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, stanowiąca zbiór fundamentalnych zasad prawnych Unii Europejskiej, określa prawa społeczne, polityczne, ekonomiczne przysługujące wszystkim obywatelom państw Unii, w tym m.in. zakaz wszelkiej dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Art. 26 karty uznaje prawo osoby niepełnosprawnej do korzystania ze środków zapewniających jej niezależność społeczną i zawodową integrację oraz uczestnictwo w życiu społecznym. 30 października 2003 r. został opublikowany Komunikat Komisji Europejskiej - Równe szanse dla osób niepełnosprawnych: Europejski Plan Działania. Zakłada on program działań mających na celu dalsze włączanie osób niepełnosprawnych do społeczeństwa i gospodarki Unii Europejskiej, w tym zapewnienie wszelkiej dostępności dla tych osób.    Równocześnie mija właśnie 10 lat od przyjęcia przez Sejm w dniu 1 sierpnia 1997 r. uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, deklarującej poszanowanie praw obywatelskich osób niepełnosprawnych, które ˝mają prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia oraz nie mogą podlegać dyskryminacji˝. Dalej zaś w karcie ˝Sejm stwierdza, iż oznacza to w szczególności prawa osób niepełnosprawnych do:    1) dostępu do dóbr i usług umożliwiających pełne uczestnictwo w życiu społecznym (...),    8) życia w środowisku wolnym od barier funkcjonalnych, w tym:    - dostępu do urzędów, punktów wyborczych i obiektów użyteczności publicznej. (...)    Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzając, iż powyższe prawa wynikają z Konstytucji, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Konwencji Praw Dziecka, Standardowych Zasad Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych, aktów prawa międzynarodowego i wewnętrznego, wzywa Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i władze samorządowe do podjęcia działań ukierunkowanych na urzeczywistnienie tych praw˝.    Występowaliśmy już wcześniej w tej sprawie, jednak wyjaśnienia zawarte w piśmie Pani Anny Kalaty, minister pracy i polityki społecznej, z dnia 11 kwietnia 2007 r., stanowiącym odpowiedź na naszą interpelację z dnia 6 lutego 2007 r. są nieprecyzyjne i budzą zasadnicze wątpliwości, a przy tym wskazują na nieznajomość lub brak woli Pani Minister Anny Kalaty poszanowania ww. aktów prawnych.    Po przeanalizowaniu odpowiedzi Pani Minister nasuwają się oczywiste pytania:    1. Czy budynki rządowe nie podlegają obowiązującym ustawom, w szczególności ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz ustawie z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), zgodnie z którymi obiekty użyteczności publicznej powinny być dostępne dla osób niepełnosprawnych, w tym także dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich?    2. Czy fakt ścisłej ochrony budynków ze względu na mające w nich siedziby instytucje - nawet przez Biuro Ochrony Rządu - zwalnia organy administracji rządowej z obowiązku przestrzegania wymogów wynikających z ww. ustaw?!    Przedstawione przez Panią Minister rozwiązania dostępności do budynków administracji rządowej w praktyce często nie sprawdzają się. Przed objęciem mandatu posła Sławomir Piechota uczestniczył wiele razy w spotkaniach odbywających się w tych budynkach i wielokrotnie doświadczał trudności w dostaniu się do nich. Ponadto tzw. schodołaz nie rozwiązuje problemu, gdyż osoba niepełnosprawna na wózku elektrycznym, np. pan Piotr Pawłowski - prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji - nie może skorzystać z tego urządzenia, a więc czy z góry wyklucza się dostęp takich osób do gmachów rządowych?    Szczególnie rażącym przykładem złej, a powszechnej praktyki jest główne wejście do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.    Trudno poważnie także traktować jako wyjaśnienie i usprawiedliwienie braku dostępności budynków rządowych pretekst ochrony zabytków, skoro w Polsce i na świecie można znaleźć wiele przykładów dostosowania obiektów prawdziwie zabytkowych - o nieporównywalnie większej wartości historycznej, jak choćby Pałac Dożów w Wenecji, Palazzo Publico we Florencji, Gmach Parlamentu w Londynie czy Bazylika św. Piotra w Watykanie. Skoro tam było możliwe zapewnienie dostępu osobom niepełnosprawnym - to tym bardziej względy historyczne i techniczne pozwalają na to w budynku Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i innych obiektach rządowych, zaś względy konstytucyjne to nakazują.    W świetle powyższych okoliczności prosimy o jasne i konkretne odpowiedzi:    1. Kto i kiedy sporządzi inwentaryzację obiektów rządowych pod kątem zapewnienia pełnej dostępności dla osób niepełnosprawnych?    2. Kiedy i w jaki sposób zostaną zrealizowane prace, by usunąć bariery i zapewnić pełną dostępność dla osób niepełnosprawnych budynków (siedzib) naczelnych i centralnych organów administracji publicznej?    3. Czy budynki rządowe nie podlegają obowiązującym ustawom, w szczególności ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz ustawie z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), zgodnie z którymi obiekty użyteczności publicznej powinny być dostępne dla osób niepełnosprawnych, w tym także dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich?    4. Czy fakt ścisłej ochrony budynków ze względu na mające w nich siedziby instytucje - nawet przez Biuro Ochrony Rządu - zwalnia organy administracji rządowej z obowiązku przestrzegania wymogów wynikających z ww. ustaw?!    Zważywszy, iż sprawa dotyczy nie tylko ministra polityki społecznej, ale wszystkich ministrów i podległych im urzędów, a w szczególności Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, której wyłącznym gospodarzem jest właśnie Prezes Rady Ministrów, a nie minister Anna Kalata, kierujemy tę interpelację do Pana Premiera, oczekując odpowiedzi od Pana Premiera.    W załączeniu pełny tekst Uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Karta Praw Osób Niepełnosprawnych*).    Z poważaniem    Posłowie Sławomir Jan Piechota,    Jarosław Duda i Stanisław Tadeusz Huskowski    Wrocław, dnia 11 czerwca 2007 r.