Debaty sejmoweXVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie rekompensat lub odszkodowań za mienie zabużańskie

   Jak wiadomo, Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego podpisał 9 września 1944 r. z rządami Ukraińskiej SRR i Białoruskiej SRR oraz 22 września 1944 r. z rządem Litewskiej SRR umowy, mocą których obywatele polscy objęci repatriacją pozbawieni zostali własności pozostawionego majątku. Państwo polskie zobowiązało się natomiast (art. 3 pkt 6 każdej umowy) do wypłacenia ekwiwalentu za pozostawione mienie.    W aktach tych przyjęto zasadę, że osobom objętym tzw. umowami republikańskimi w ramach ekwiwalentu za pozostawione mienie nieruchome zalicza się wartość tego mienia na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości stanowiącej własność skarbu państwa.    W praktyce jednak obywatele, którzy zostali repatriowani i pozostawili własne mienie na terenach, które przed 1 erześnia 1939 r. wchodziły w skład terytorium państwa polskiego, nie mogą za to mienie otrzymać ani rekompensat, ani odszkodowania. Jest tak dlatego (takie jest stanowisko władz), iż umowy republikańskie nie były kodyfikowane ani ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Zapewne panu ministrowi wiadomo, że pogląd ten nie jest w pełni aprobowany. Uznaje się bowiem, iż układy pomimo tego, że weszły w życie bez ratyfikacji i publikacji, to jednak stanowiły i stanowią nadal źródła wiążących Rzeczpospolitą Polską międzynarodowych zobowiązań. A to oznacza, że Rzeczpospolita Polska jest związana tymi umowami.    W tych okolicznościach, skoro władze odmawiają wydania przepisów wykonawczych do umów republikańskich i publikacji umów, obywatelom pozostaje droga sądowa. Zanosi się więc na kilkadziesiąt tysięcy procesów sądowych przed sądami polskimi, a być może także przed trybunałem w Strasburgu.    W związku z tym pozwalam sobie sformułować pod adresem ministra następujące pytania:    - czy rząd zamierza uregulować generalnie sprawę rekompensat lub odszkodowań za mienie zabużańskie?    - czy i jakie podjęto w tym celu przedsięwzięcia?    Z poważanem    Poseł Jan Łączny    Koszalin, dnia 14 kwietnia 2003 r.